Lösemili Çocuklar Haftası", 30
mayıs-5 haziran günleri
*Kimler lösemi hastalığının
tehdidindedir? Lösemi bir kan hastalığı. Kanın yapım yeri kemik iliğidir,
iliğinin içerisindeki kök hücreler, kendilerine benzer hücre oluşturur ve
çoğalarak kana geçerler. Bu hücrelerdeki bozulmalar hastalığa neden olur.
Enfeksiyon, ilaç, vücuda giren bir kimyasal madde, beslenme ve genetik
yatkınlıklar gibi çevresel etkenler hastalığın ortaya çıkışında büyük rol
oynuyor. En çok 2-5 yaşlarındaki çocuklarda görülüyor. Tüm toplumda kanser
hastalığının çok fazla arttığını görüyoruz. Her 5 kişiden bir kişi kanser
adayı. Dünya Sağlık Örgütü bu sayının giderek artacağını ve 20 yıl içinde
2-3 katına çıkacağını söylüyor. Kanser vakalarının bir yılda 10 milyondan
20 milyona çıkması da bunu doğruluyor. Türkiye’de her yıl bin 200 çocuk
lösemi hastası olmaya aday. Her yaştaki insanda görülme olasılığı var.
Ancak, çocuklarda daha çok görülüyor. 0-16 yaş grubundaki her çocuk bu
hastalığa yakalanabilir.
*Lösemiden korunma yolları nelerdir? Çocuklar kanser yapıcı maddelerden
uzak tutulmalı ve organik gıdalarla beslenmeli. Beslenmemizde yer alan
kanser yapan maddeler ile kanserojen çevre etkilerinden yeni doğan
bebeklerimizi korumak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Organik beslenme
üzerine çalışmalarımız ve geliri vakıf yararına kullanılmak üzere
kurduğumuz "Ispanak" isimli bir organik ürünler marketimiz var. Bizim
hedefimiz 0-2 yaş grubu çocuklar. Büyüme çağındaki, beyin ve vücut
gelişimlerinin en hızlı ilerlediği bu çocukların beslenmeleri büyük önem
taşıyor.
* Yardımseverler LÖSEV’e nasıl destek
olabilir?
Evlerinde kullanmadıkları eşyaları
yollayabilir, bankaya gidip bağışta bulunabilir, gönüllümüz olarak
çocuklarımızı ziyaret edebilir veya kan bağışı yapabilirler. Ailelere
gönderilen yardım paketleri için ev eşyası, giysi, gıda ve temizlik
malzemesi bağışı alınıyor. A
Damarlarımızda
dolaşan kanın yapım yeri olan kemik iliğinin normal olmayan kan
hücrelerince istila edilerek kan yapımının duraksamasıdır. En çok 2-6 yaş
grubu çocuklarda görülmektedir. Türkiye'de her yıl 1000-1500 yeni lösemili
çocuk vakası ortaya çıkmaktadır. Nedenleri tam olarak bilinmemekle
birlikte genetik ve çevre faktörlerinin etkili olduğu sanılmaktadır.
Lösemi,
son derece uzun, zor ve pahalı bir tedavi gerektirmektedir. Lösemi
tanısı alan vakalara haftada, ayda bir damardan verilen çok sayıda ilaç ve
kemoterapi tedavisiyle 2.5 yıl kadar süren bir tedavi uygulanır. Bu tedavi
sonucunda % 70-85 oranında tamamen iyileşme sağlanabilir. Yanlızca % 5
oranındaki vakalarda ve uygun durumlarda kemik iliği nakli yapılabilir.
Türkiye'de kemoterapi ve kemik iliği nakli batı ülkeleri standartlarında,
başarıyla yapılmaktadır.
ÇOCUKLUK
ÇAĞINDA "LÖSEMİ"
Lösemi, nedenleri henüz tam olarak aydınlatılamamış ve her yaşta
görülebilen bir hastalıktır.
Dikkate değer rakamlar
çocukluk çağındaki kanser vakalarının %35'ini lösemiler oluşturur ve
birinci sıradadır. Lösemiler hücre cinsine göre; ALL (Akut Lenfoblastik
Lösemi) ve AML (Akut Myeloblastik Lösemi) olmak üzere 2 ana gruba ayrılır.
Kendi içlerinde de alt sınıflar tanımlanabilir. Türkiye'de her yıl 16
yaşın altında 1200-1500 yeni lösemili çocuk vakası bildirilmektedir.
Kemik iliği nakli nedir?
Çocukluk çağı lösemilerinde esas olan ilaçla tedavidir. Toplam 3-3.5 yıl
süren kemoterapi sonunda % 85'lere varan oranda tamamen iyileşme sağlanır.
Tedaviye cevap alınamayan vakalarda ve bazı özel durumlarda kemik iliği
nakli uygulanabilir (%5-10 oranında). Kemik iliği naklinde temel prensip,
kan hücrelerinin yapımını sağlayan ana-kök hücrelerin sağlam bireylerden
alınarak lösemi hastasına verilmesidir. Böylece normal kan yapımı
sağlanmış olur.
Karşılaşılan problemler
Okuldan uzak kalmak, dışlanmak, toplumun bu çocukların iyileşme şansının
olmadığını düşünmesi, maske yüzünden hastalığın bulaşıcı olduğunun
düşünülmesi başlıca sorunlardır. Çocukların sosyal etkinliklere
katılamamaları, sevdikleri yiyeceklerden uzak durma zorunluluğu, kan
bulamamak diğer sorunlardır. Parasızlık, çocuklarına refakat etmek isteyen
ailelerin işlerinden sık izin almaları sonucu işlerine son verilmesi ise
ailelerin önemli sorunlarındandır.
Belirtileri
İştahsızlık, kansızlık, zayıflama, bacaklarda kemik ağrıları, cilt altında
kanamalar (kırmızı noktalar veya morarmalar), burun ve dişeti kanamaları,
ateş ilk gözlenen bulgulardır. Ayrıca yayıldığı organlara ait belirtiler,
örneğin baş ağrısı, kusma, karın ağrısı, görme bozuklukları önem
taşıyabilir. Bu yakınmalarla müracat ettikleri çocuk hematoloji (kan
hastalıkları) uzmanlarınca yapılan muayenede çoğunlukla karaciğer ve dalak
büyümesi, lenf bezlerinde genişleme, kanama bulguları tespit edilebilir.
Yapılan kan, kemik iliği, hücre tipini belirleme ve genetik tetkikler
sonucu kesin tanı konulabilir. Tanıdaki ayrıntılı testler genellikle
lösemi tiplerini, tedavi prensiplerini belirlemede yardımcı olacaktır.
Tedavi
Tedavi öncelikle genel durumun düzeltilmesi yöntemleri ile başlar. Bu
safhada kan veya kanın içindeki özel hücrelerin donörlerden (gönüllü kan
verici kişi) alınarak lösemili hastaya verilmesi, enfeksiyon mevcutsa
gerekli müdahalelerin yapılması, böbreklerin, karaciğer ve kalbin
kemoterapi ilaçlarının yan etkilerinden korunma önlemlerinin alınması çok
önemlidir.
Ayrıca hastaların ve ailelerin hastalık hakkında bilgilendirilmesi, iyi
bir tedavi ve moral desteği ile lösemide %85'lere varan oranda iyileşmenin
sağlandığının açıklanması tedavinin ikinci basamağıdır. Lösemili çocuklar
etraflarındaki insanlardan, havadan, sudan mikrop almamak ve korunmak için
maske takmaktadırlar.
Lösemi hastalığının tedavisindeki temel prensip kemik iliğindeki ana kan
hücrelerinde oluşan şifre değişikliği ile olgun olmayan "blast" adı
verilen hücrelerin çoğalmasını durdurmak ve sonrasında normal kan
elemanlarının yapılmasını sağlamaktır.
Kötü huylu blast hücreler çok hızlı çoğalırlar. Bunlar olgunluk ve çoğalma
zamanlarına göre çeşitli evrelere ayrılırlar. Tedavideki amaç; birbirinden
farklı etkilerdeki ilaçların bir program çerçevesinde uzun süre
kullanılarak tüm safhalardaki blastların öldürülmesidir. Tedavi süreci
yaklaşık olarak 3-3.5 yıl sürmektedir.
LÖSEV
Ankara Lösemili Çocuklar Sağlık ve Eğitim Vakfı-LÖSEV, Türkiye'nin dört
bir yanında bulunan lösemili çocuklara ulaşarak onlara ücretsiz tedavi
imkanı sağlamakta, onların sosyal ve psikolojik tüm ihtiyaçlarına kalıcı
çözümler getirmektedir. LÖSEV şu günlerde, tüm dünya ülkelerindeki
lösemili çocukları 30 Mayıs- 5 Haziran tarihleri arasında 3. Uluslararası
Lösemili Çocuklar Haftası etkinlikleri
ile Türkiye'de ağırlamaya hazırlanıyor.
Lösev Tel : (0 312) 447 06 60
Faks : (0 312) 447 68 83